Жасанды интеллекттің құны қанша? Әлемдік мегаполистер ЖИ экспансиясын тежеуге кірісті

Сусыз және жарықсыз қаламыз ба? Жасанды интеллекттің бізден жасырған сұмдық зардабы...

Алаш баласы|2026 ж. 29 маусым|2 мин оқу
Жасанды интеллекттің құны қанша? Әлемдік мегаполистер ЖИ экспансиясын тежеуге кірісті

Финикстен Мельбурнге дейінгі әлемдік мэрлер коалициясы дабыл қағуда: жасанды интеллект (ЖИ) дата-орталықтарының күрт көбеюі энергияны, су мен жер ресурстарын сорып жатыр және қала басшылары бұған бұдан әрі төзбек емес. Төрт құрлықтағы қырық қаланың мэрі ЖИ деректерді өңдеу орталықтарын өз аумақтарында орналастырудың нақты шарттары көрсетілген тарихи пактіге қол қойды, деп хабарлайды ru.euronews.com.

Бұл қадам қала билігі мен технологиялық сала арасындағы жиілеп кеткен қақтығыстар аясында жасалып отыр. Мэрлердің айтуынша, инфрақұрылымы ауқымды дата-орталықтар электр желілеріне шамадан тыс салмақ түсіріп, су қорларын сарқып, тұрғын үй құрылысына арналған жерлерді тартып алуда.

Лондондағы Климаттық іс-қимыл апталығы аясында таныстырылған бұл құжатты климаттың өзгеруімен күресіп жатқан 100-ге жуық қаланың басын біріктіретін C40 Cities альянсы әзірлеген. Пакт таза энергия, құрылыс алаңын таңдау, суды үнемді пайдалану және жергілікті халыққа тигізетін пайдасы бойынша бірыңғай стандарттарды бекітеді.

Бұл – қала биліктерінің дата-орталықтардың экспансиясы ауқымды апатқа ұласпай тұрып, оның алдын алуға бағытталған алғашқы жаһандық әрекеті. Қазірдің өзінде C40 желісіне кіретін қалаларда 1700-ге жуық деректерді өңдеу орталығы орналасқан және олардың 50-інде бұл сала тағы 40%-ға өседі деп күтілуде.

Пактіні құру идеясы Финикс пен Мельбурн мэрлерінің өзара әңгімесінен кейін туындаған. Олар екі қаланың да бірдей мәселемен бетпе-бет келіп отырғанын түсінді: дата-орталықтар электр қуаты мен судың орасан зор көлемін жұтады және бос жер телімдері үшін тұрғын үй салушылармен бәсекеге түседі.

«Біз әлемнің әр түкпіріндегі мәселелердің өте ұқсас екенін байқадық», – дейді C40 басқарушы директоры Кэсси Сазерленд. «Біздің басты мақсатымыз – дата-орталықтарды қабылдау шарттарын келісу үшін мэрлердің ортақ даусын қалай тиімді пайдалану керектігін шешу болды».

Финикс – Солтүстік Америкадағы деректерді өңдеу орталықтарының ең ірі он нарығының бірі. Егер агломерациядағы рұқсат алуға берілген барлық өтінімдер мақұлданса, қаланың электр энергиясын тұтыну көлемі екі есеге артады. Мэр Кейт Галлегоның сөзінше, қазіргі инвестициялық толқын климаттың өзгеруін ушықтырып отыр және жергілікті тұрғындарға тиісті пайда әкелмейді.

«Бұл инновациялардың маңыздылығын түсінеміз, олар қаламызда тамаша жұмыс орындарын ашады», – деді Галлего. «Бірақ біз бәрінің дұрыс – жергілікті халықтың игілігі мен ғаламшардың саулығы үшін жасалғанына көз жеткізгіміз келеді».

Ал Мельбурндегі жағдай бұдан да алаңдатарлық. Лорд-мэр Николас Ристің айтуынша, егер қала барлық жоспарларды жүзеге асырса, дата-орталықтар жыл сайын 20 миллиард литрге дейін су тұтынатын болады. Бұл – қаладағы барлық ауыз су қорының шамамен 4%-ы. Онсыз да халық санының өсуі, ұзаққа созылған құрғақшылық пен аптап ыстықтың күшеюі қаланың сумен қамту жүйесіне үлкен салмақ түсіріп отыр.

Тегтер
Бөлісу
TelegramWhatsAppFacebook

Пікірлер

Әзірге пікір жоқ. Алғашқы пікірді қалдырыңыз!

Соңғы жаңартылуы: 08.07.2026

Ұқсас мақалалар

Астаналық оқушының Нью-Йорктегі жеңісі: Әлемнің ең дарынды жастарымен бір қатарда

Астаналық оқушының Нью-Йорктегі жеңісі: Әлемнің ең дарынды жастарымен бір қатарда

Әлемнің дарынды жастарымен бәсекеге түсіп, маусымдық аллергияға қарсы зерттеуін әлемдік ғылыми журналда жариялаған елордалық мектеп оқушысының қазақстандық ғылым үшін жаңа мүмкіндіктер есігін ашқан жарқын қадамы.

|Жалпы
Ит пен мысыққа да «жеке куәлік» керек: 22 тамыздан бастап қандай өзгеріс күшіне енеді?

Ит пен мысыққа да «жеке куәлік» керек: 22 тамыздан бастап қандай өзгеріс күшіне енеді?

Экология және табиғи ресурстар министрлігінің жаңа бұйрығына сәйкес, жиырма екінші тамыздан бастап ит пен мысықты тіркеу үшін оларға микрочип орнату міндетті саналады. Чиптегі бірегей нөмір жануардың негізгі тіркеу құжатына айналады.

|Жалпы
Адам жасушасындай тетік: Жарты шақырымнан темірді сезетін құпия технология

Адам жасушасындай тетік: Жарты шақырымнан темірді сезетін құпия технология

Адамның тері жасушасындай ғана болатын титтей құрылғы алып сүңгуір қайықтардың үрейін ұшырары сөзсіз. Қытай ғалымдары ойлап тапқан жаңа технология жарты шақырым қашықтықтан кез келген темірді сезіп қояды. Әлемдік державаларды елең еткізген ғажайып жаңалықтың сыры неде? Кәдімгі жел тербеген шөптен шабыт алған физиктер қандай құпияны ашты?

|Жалпы
Студенттер күннен қуат алатын медициналық көлік ойлап тапты

Студенттер күннен қуат алатын медициналық көлік ойлап тапты

Тоңазытқышы бар, бензинсіз жүреді: 1 миллиард адамның мәселесін шешетін автокөлік жақында іске қосылады

|Жалпы
Жасанды интеллект жазған әндер плейлисттен алынады

Жасанды интеллект жазған әндер плейлисттен алынады

Spotify нейрожелі жасаған «артистерді» бұғаттап, арнайы таңба қоя бастайды

|Жалпы
МЕМЛЕКЕТТІК БІЛІМ БЕРУ ГРАНТТАРЫНЫҢ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

МЕМЛЕКЕТТІК БІЛІМ БЕРУ ГРАНТТАРЫНЫҢ ИЕГЕРЛЕРІ АНЫҚТАЛДЫ

ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі 2026-2027 оқу жылына арналған мемлекеттік білім беру гранттарын тағайындау конкурсының қорытындысын ресми түрде жариялады. Биыл 127 мың талапкердің ішінен 75 мыңнан астамы еліміздің үздік жоғары оқу орындарында тегін білім алу бақытына ие болды.

|Жалпы
LiveInternetZERO.kz