Жаңа Конституция, бірыңғай QR және әскер: Шілдедегі 6 өзгеріс

«24KZ» телеарнасының хабарлауынша, осы жылдың 1 шілдесінен бастап Қазақстанда заңнама, құрылыс, цифрлық сервистер, білім беру, әскерге шақыру және Ресейге кіру ережелеріне қатысты бірқатар маңызды өзгерістер күшіне енеді. Алдағы айдың басты жаңалықтарына толығырақ тоқталамыз.

Жаңа Конституцияның күшіне енуі

Биылғы жылдың 15 наурызында өткен республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы ресми түрде күшіне енеді. Осы сәттен бастап 1995 жылғы Негізгі заң өз күшін жояды.

Жаңа құжат мемлекеттің унитарлығы, шекараның қолсұғылмастығы, аумақтық тұтастық және заң үстемдігі қағидаттарын бекітеді. Саяси жүйедегі ең маңызды жаңалықтардың қатарында:

• Бір палаталы Парламент – Құрылтайды құру;

• Вице-президент лауазымын енгізу;

• Жоғары консультативтік орган – Халық Кеңесін қалыптастыру бар.

Жаңа Құрылыс кодексі іске қосылады

Құрылыс саласындағы бақылау мен қауіпсіздікті күшейтетін жаңа Құрылыс кодексі қолданысқа енгізіледі. Бұл құжат барлық қала құрылысы жобаларына міндетті сараптама жүргізуді талап етеді. Енді салынып жатқан әрбір нысанға бірегей сәйкестендіру нөмірі беріліп, жобалардың іске асырылуы қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған жүйесі арқылы қадағаланатын болады. Сондай-ақ, жер сілкінісі қаупі бар аймақтардағы құрылысқа айрықша назар аударылған.

Қала құрылысының ережесі өзгереді

Шілде айының басынан бастап бас жоспарлар мен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын әзірлеудің жаңа ережелері күшіне енеді. Бас жоспарларды қаржыландыру тек жергілікті бюджет есебінен жүзеге асырылмақ. Енді жобалау кезінде елді мекендердің дизайн-коды, сәулеттік келбеті, ғимараттардың қабаттылығы, сондай-ақ сейсмикалық, сел және көшкін қауіптері қатаң ескеріледі. Тағы бір маңызды жаңалық – құрылыс жобаларын міндетті түрде қоғамдық талқылаудан өткізу талабы енгізіледі.

Бірыңғай QR-код жүйесі

19 шілдеден бастап қазақстандықтар тауарлар мен қызметтер үшін бірыңғай банкаралық QR-код арқылы төлем жасай алады. Жаңа сервис сатып алу ақысын төлеуге ғана емес, сонымен қатар әртүрлі банк клиенттері арасында телефон нөмірі немесе QR-код арқылы оңай ақша аударуға мүмкіндік береді.

Білім беру гранттарына өтініш қабылдау

13-20 шілде аралығында талапкерлер білім беру гранттары байқауына қатысу үшін құжаттарын тапсыра алады. Өтініштер ЖОО қабылдау комиссиялары мен eGov порталы арқылы қабылданады. Байқауға қатысу үшін жеке куәлік, ҰБТ сертификаты, білімі туралы құжат, фотосурет және (қажет болған жағдайда) жеңілдіктерді растайтын құжаттарды ұсыну қажет.

Ресейге кірудің жаңа ережелері

1 шілдеден бастап жұмыс істеу немесе оқу мақсатында Ресей Федерациясына баратын Қазақстан азаматтарына жаңа талаптар қойылады. Олар алдын ала «Госуслуги RuID» мобильді қосымшасында тіркеліп, шекараны кесіп өткенге дейін 72 сағаттан кешіктірмей электронды өтініш беруі тиіс. Өтініш сәтті қаралған жағдайда, кіруге рұқсат беретін дербес цифрлық код қалыптастырылады.

Әскерге шақыру цифрлық форматқа көшеді

4 шілдеден бастап Қорғаныс министрлігінің цифрлық жүйесін пайдалана отырып әскерге шақыруды ұйымдастырудың жаңа ережелері қолданысқа енеді. Әскерге шақырылушылар туралы барлық деректер мемлекеттік ақпараттық жүйелерді интеграциялау арқылы автоматты түрде түседі. Есепке алу карталары мен медициналық куәландыру нәтижелері тек электронды форматта рәсімделеді. Ал 12 шілдеден бастап шақыру комиссияларының шешімдері электрондық цифрлық қолтаңбамен (ЭЦҚ) бекітілетін болады.