Технологиялық көшірмелер: Өздігінен ойлануды доғарған кеңсе қызметкерлері

Қазіргі кеңседегі жұмыс процесін нейрожелілерсіз елестету қиын. Алайда, технологияның қарыштап дамуымен бірге жұмыс орнында әріптестердің жаңа, әрі жүйкені жұқартатын түрі пайда болды. Ағылшын тілінде оларды мысқылмен «meat proxy» деп атайды. Бұл терминді қазақ тілінің табиғатына сай «тірі делдал» немесе «көшірме адам» деп бейімдеген жөн. Мұндағы «тірі» сөзі қызметкердің жұмысқа тек биологиялық дене ретінде қатысып, ойлану мен шешім қабылдау процесін толықтай жасанды интеллектке табыстағанын білдіреді.

Олардың жұмыс істеу стилі көпшілікке таныс. Жұмыс чатында маңызды сұрақ қойсаңыз, әріптесіңізден «ChatGPT осылай деп жауап берді» деген ескертпемен дайын мәтін келеді. Ол ақпараттың қаншалықты рас екенін тексермейді, артық-ауыс сөздерді өшірмейді, тіпті мән-жайды адам тілімен түсіндіруге тырыспайды да.

Бұл құбылысты алғаш рет бағдарламашы Никлас Грун сипаттаған. Оның пікірінше, нейрожелі мен нағыз мамандардың арасындағы құрғақ дәнекерге айналған мұндай қызметкерлердің еш пайдасы жоқ. Ертеңгі күні жұмыстан қысқарту басталғанда, тізімнің көш басында дәл осы «тірі делдалдар» тұрады. Себебі кез келген адам чат-ботқа сұрақты өзі-ақ қоя алады, ол үшін ортада делдал ұстаудың қажеті шамалы.

Бұл мәселе әсіресе IT саласында анық байқалып отыр. Мәселен, қызметкер нейрожеліге код жаздырып, оны тікелей тексеруге жібереді. Тәжірибелі әзірлеушілер қатені тауып, ескерту жасайды. Ал әлгі қызметкер сол ескертуді қайтадан нейрожеліге жүктеп, түзетілген нұсқасын тағы да тексеруге жөнелтеді. Ең сорақысы, ол жобаның ішінде не болып жатқанын, кодтың қалай жұмыс істейтінін мүлдем түсінбеуі мүмкін.

Нәтижесінде нағыз абсурд жағдай туындайды: кодты жасанды интеллект жазады, қатені адам табады. Ал ортадағы «тірі делдал» тек «көшіру – қою – жіберу» пернелерін басумен ғана шектеледі.

Әлбетте, бұл жасанды интеллекттен мүлдем бас тарту керек деген сөз емес. Керісінше, нейрожелі – идея іздеуге, ақпаратты талдауға, мәтіннің немесе жобаның нобайын сызуға таптырмас құрал. Бірақ бұл процесте адам басты автор әрі редактор болып қалуы шарт. Егер өз ойыңызды қосудан қалып, алынған нәтижені сүзгіден өткізуді доғарсаңыз, бірте-бірте чат-боттың тірі қосымшасына айналып кеткеніңізді байқамай да қаласыз.