Салымшылардың ақшасын кім көбірек көбейтіп жатыр?

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры зейнетақы активтерін басқаруға қатысты 2026 жылдың 1 маусымындағы жаңа есебін жариялады. Құжатта қазақстандықтардың жинақ көлемі мен зейнетақы активтерінің кірістілігі ғана емес, сонымен қатар салымшылар өз қаражатының бір бөлігін немесе толығымен сеніп тапсыра алатын жеке басқарушы компаниялардың көрсеткіштері де қамтылған.

Бүгінде қазақстандықтар міндетті зейнетақы жарналары есебінен жиналған қаражаттың 50 пайызына дейінгі бөлігін жеке инвестициялық басқарушыларға сенімгерлікке беруге құқылы. Ал ерікті зейнетақы жинақтарын басқаруға толықтай табыстауға болады. Сонымен, жыл басынан бері жеке компаниялар мен БЖЗҚ қандай нәтиже көрсетті?

БЖЗҚ мәліметіне сүйенсек, Ұлттық банк пен жеке басқарушы компаниялардың басқаруындағы зейнетақы активтерінің жалпы көлемі 27,63 триллион теңгеге жетті.

Қаражаттың негізгі бөлігі, яғни 26,42 триллион теңгесі Ұлттық банктің сенімгерлік басқаруында. Ол міндетті, міндетті кәсіптік және ерікті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан. Тағы 1,1 триллион теңгені жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары есебінен құралған активтер құрайды. Дегенмен, қазақстандықтардың жеке басқарушы компанияларға беріп үлгерген зейнетақы жинақтарының көлемі әзірге айтарлықтай көп емес — шамамен 106 миллиард теңге.

Соңғы 12 ай ішінде БЖЗҚ салымшыларға 2,71 триллион теңге көлемінде инвестициялық табыс есептеді. Осы кезеңде Ұлттық банктің басқаруындағы зейнетақы активтерінің кірістілігі 11,46 пайызды құрады.

Ұлттық банк зейнетақы портфелінің 41 пайызға жуығы доллармен, ал 59 пайызға жуығы теңгемен орналастырылған. Инвестицияның ең үлкен үлесі — портфельдің 43 пайыздан астамы Қазақстанның Қаржы министрлігі шығарған мемлекеттік бағалы қағаздарға тиесілі.

Жарияланған есеп жеке басқарушы компаниялардың нәтижелерін салыстыруға мүмкіндік береді. Құжатқа сәйкес, барлық ірі жеке басқарушы компаниялар Ұлттық банктің көрсеткішінен (сол кезеңдегі 11,46%) асып түсіп, 12,10 пайыздан 18,28 пайызға дейін кіріс әкелген.

Алайда, мамандар белгілі бір кезеңдегі жоғары кірістілік болашақта да дәл сондай нәтижеге кепілдік бермейтінін ескертеді. Себебі, инвестиция әрқашан нарықтық тәуекелдермен тікелей байланысты.

Есепте сондай-ақ нарықта жаңа ойыншы пайда болғаны айтылған. Tansar Capital компаниясы 2026 жылдың сәуір айынан бастап зейнетақы активтерін басқаруға кірісті.

Бұдан бөлек, БЖЗҚ 2026 жылдың басынан бері Halyk Global Markets компаниясына зейнетақы жинақтарын аудару туралы өтініштерді қабылдауды тоқтатқанын мәлімдеді. Компания қорға 2027 жылдан бастап сенімгерлік басқару шартын бұзатыны туралы ескерту жіберген, деп хабарлайды tengrinews.kz басылымы.