Мемлекет әлеуметтік төлемдерді қысқартпақ

Қазақстан үкіметі келесі жылдан бастап әлеуметтік төлемдер жүйесін қайта қарап, оңтайландыруға көшпек. Басты мақсат – қазынаға түскен орасан зор салмақты жеңілдетіп, мемлекеттік көмекті тек шын мәніндегі мұқтаж азаматтарға ғана бағыттау. Сонымен қатар, үнемделген қаражат елдің болашағын айқындайтын іргелі салаларға бұрылады деп "Нарық жаңалықтары" телеграм арнасы жазды.

Қазіргі таңда мемлекеттік бюджеттен бөлінетін барлық шығынның 50,2 пайызы тікелей әлеуметтік төлемдерге тиесілі. Бұл ауқымды көрсеткіш жыл өткен сайын ұлғайып барады. Мәселен, соңғы алты жылдың ішінде ғана осы бағыттағы шығындар 3,3 триллион теңгеден 6,7 триллион теңгеге дейін өскен. Соның ішінде, әсіресе, көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақы көлемі екі есеге артып отыр. Сарапшылардың пікірінше, мұндай қарқынмен кете берсе, мемлекеттік бюджеттің басқа салаларды дамытуға қауқары қалмайды.

Үкіметтің жаңа жоспарына сәйкес, 2027 жылдан бастап әлеуметтік саладағы реформалардың арқасында шамамен 860 миллиард теңге үнемделмек. Бұл қыруар қаржы құрдымға кетпейді, керісінше, қоғамның іргетасын нығайтып, адам капиталын дамытатын маңызды салаларға жұмсалады. Нақтырақ айтқанда, босаған қаражат мына бағыттарға бөлінеді:

• Білім беру жүйесін жақсарту;

• Денсаулық сақтау саласының сапасын арттыру;

• Отандық ғылымды қаржыландыру;

• Мәдениет пен басқа да әлеуметтік маңызы бар жобаларды қолдау.

Салаға жауапты министрдің түсіндіруінше, бұл қадам халықты әлеуметтік қолдаудан толық бас тарту деген сөз емес. Керісінше, бұл – қаражатты оңды-солды шашпай, көмекке шын мұқтаж жандарды ғана қамту стратегиясы.

Масылдық пиғылдан арылып, адам капиталын дамыту – жаңа саясаттың негізгі діңгегі. Осы арқылы мемлекет азаматтарды жалаң жәрдемақымен емес, ұзақ мерзімді әрі тұрақты жұмыспен қамтамасыз етуді көздеп отыр.

Сонымен қатар, бұл реформаның астарында өзекті макроэкономикалық себептер де жатыр. Әлеуметтік төлемдерді шектеп, оларды мақсатты түрде бөлу арқылы үкімет елдегі бюджет тапшылығын шешуге ұмтылуда. Ең бастысы, бұл қатаң шаралар күн санап өсіп бара жатқан мемлекеттік қарыздың көлемін азайтуға тікелей септігін тигізбек.