Балаңызға қарбыз бере көрмеңіз: Ауыл шаруашылығы министрлігінен шұғыл ескерту.

Жаздың нағыз сәні — тіл үйіретін тәтті қарбызды сағынған боларсыз? Алайда, дәл қазір базарға жүгірудің қажеті жоқ. Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі шілденің соңына дейін бұл бақша дақылынан тартына тұруға кеңес береді. Әсіресе, кішкентай балаларды ерте піскен қарбызбен қуантуға асықпаған жөн.

Химиялық үдеткіштер ме, әлде табиғи дәм бе?

Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтановтың айтуынша, нағыз қауіпсіз әрі табиғи қарбыз маусымы шілденің аяғы мен қыркүйек айының аралығына сәйкес келеді. Дәл осы кезде бақша өнімдері қосымша өсу стимуляторлары мен жасанды тыңайтқыштарсыз, күн нұрымен өздігінен пісіп жетіледі.

«Сондықтан әзірге, әсіресе балаларға қарбыз бермей тұра тұрған дұрыс. Бұл – менің сарапшы ретіндегі жеке пікірім», – деп ескертті вице-министр.

Әрине, еліміздің оңтүстігінен және шетелден келіп жатқан жеміс-көкөністер міндетті фитосанитарлық бақылаудан өтеді. Яғни, олар зиянкестер мен түрлі ауруларға тексеріледі. Бірақ химиялық заттардың шамадан тыс қолданылуы (нитраттар) бөлек мәселе. Оны Ауыл шаруашылығы министрлігі санитариялық-эпидемиологиялық қызметпен бірлесіп қадағалайды. Дегенмен, ведомство өкілдері бұл мәлімдеме қарбыз сатуға салынған тыйым емес, тек халықтың денсаулығын ойлаған достарша ескерту екенін атап өтті.

Қарбызды қалай таңдап, қалай жеген дұрыс?

Егер маусымы келгенде қарбыз алуға барсаңыз, мына алтын ережелерді естен шығармаңыз:

• Сыртқы келбеті: Қабығы бүтін, сызылмаған, жарылмаған және ең бастысы — кесілмеген болуы тиіс.

• Сатылатын жері: Жол жиегінде шаңы бұрқырап немесе күннің астында ұзақ жатқан қарбызды алушы болмаңыз.

• Тазалық: Жемес бұрын қабығын ағынды сумен міндетті түрде жақсылап жуыңыз. Бұл ішіне бактерия түсу қаупін сейілтеді.

Дәрумен бе, әлде қауіп пе?

Қарбыздың 90%-ы судан тұрады, ол шөлді қандырып, ағзадағы су теңгерімін сақтайды. Құрамындағы калий, магний, А және С дәрумендері мен антиоксиданттар жүрек-қантамыр жүйесіне таптырмас ем.

Бірақ, мөлшерді білу маңызды! Диетологтар ересектерге күніне 400–500 грамм, ал балаларға 300–400 грамнан асырмауға кеңес береді. Одан көп жесеңіз, қандағы қант деңгейі көтеріліп, асқазанға ауыр салмақ түседі.

Кімдерге сақ болу керек? Қант диабеті барлар, асқазан-ішек ауруларымен ауыратындар, жүкті әйелдер мен кішкентай балалар қарбызды өте абайлап жегені жөн. Егер қарбыз жеген соң жүрегіңіз айнып, ішіңіз өтіп немесе әлсіздік байқалса, дереу дәрігерге қаралыңыз.