Алгоритмдер әйелдерді ығыстыра бастады: Технология дамыған сайын гендерлік теңсіздік неге ушығып барады?

Ерлер цифрлық жүйені жасап жатыр, ал әйелдер күнделікті жұмысынан айырылып жатыр: Технология заманындағы теңсіздік неге тереңдей түсті және ертең кеш болып қалмас үшін не істеу керек?

Алаш баласы||2 мин оқу
Алгоритмдер әйелдерді ығыстыра бастады: Технология дамыған сайын гендерлік теңсіздік неге ушығып барады?
Сурет: ЖИ

Жасанды интеллекттің (ЖИ) дамуы еңбек нарығындағы гендерлік теңдікке қалай әсер етеді? Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) 84 елдің деректерін қамтитын жаңа зерттеуі осы сауалға нақты жауап ұсынды. Зерттеу нәтижесі көрсеткендей, жаңа технологиялардың ықпалы гендерлік тұрғыдан бейтарап емес: нейрожелілер ең алдымен әйелдердің жұмысына қауіп төндіріп тұр.

БҰҰ есебіне сүйенсек, жасанды интеллект пен автоматтандырудың ықпалына ұшырау қаупі бар мамандықтардың басым бөлігі әйелдерге тиесілі. Нақтырақ айтсақ, әйелдер басымдыққа ие кәсіптердің 29 пайызы ЖИ әсеріне ұшырауы мүмкін болса, ерлерге тән мамандықтарда көрсеткіш небәрі 16 пайызды құрайды.

Айырмашылықтың басты себебі – әйелдердің көбінесе автоматтандыруға оңай берілетін қайталанбалы жұмыстарда, яғни іс қағаздарын жүргізу, әкімшілік және бизнесті қолдау (кеңсе) салаларында шоғырлануында. Ал жасанды интеллектке қатысты жаңа мамандықтарда әйелдердің үлесі әлі де өте төмен. Салдарынан жаңа технологиялық мүмкіндіктерді пайдаланудан шеттеп қана қоймай, технологиялардың қалай жасалып, қалай қолданылатынына да ықпал ете алмай отыр.

Дегенмен, ХЕҰ сарапшылары жаппай жұмыссыздық болмайды деп отыр. Жасанды интеллект мамандықтарды толығымен жойып жіберуден гөрі, күнделікті міндеттерді, еңбек жағдайы мен талап ететін дағдыларды айтарлықтай өзгертеді.

Болашақта технологиялық даму еңбек нарығына әділ әсер етуі үшін бүгіннен бастап нақты қадам жасалуы тиіс. Ол үшін әлеуметтік диалогты күшейту, мамандықтардың ер немесе әйел жұмысы деп бөлінуін (кәсіби сегрегация) жою және ЖИ саласындағы әйелдердің үлесін арттыру аса маңызды.

Қысқаша айтқанда: технологиялар жаңа болғанымен, теңсіздік ескі күйінде қалып отыр.

Аударма
Мақаланы басқа тілде оқыңыз
Бөлісу
TelegramWhatsAppFacebook

Пікірлер

Әзірге пікір жоқ. Алғашқы пікірді қалдырыңыз!

Соңғы жаңартылуы: 24 қазан 2026, 23:07

Ұқсас мақалалар

Төбелес, кептеліс, іздеудегі көлік: Sergek-тің жаңа жүйесі полицияға ақпаратты санаулы секундта жеткізеді

Төбелес, кептеліс, іздеудегі көлік: Sergek-тің жаңа жүйесі полицияға ақпаратты санаулы секундта жеткізеді

Көліктің нөмірін жасырсаңыз да, бетперде кисеңіз де бәрібір құтылмайсыз! Алматы облысында 9 мыңнан астам камераны бір орталыққа бағындырған «Sergek» жүйесі енді адам ойына келмейтін әдістермен жұмыс істей бастады.

|Технология
Google фейктерді анықтайтын жаңа құралын таныстырды

Google фейктерді анықтайтын жаңа құралын таныстырды

Кессеңіз де, фильтр қоссаңыз да өшпейді: Жасанды интеллект жасаған видеоларды әшкерелейтін көзге көрінбейтін таңба қалай жұмыс істейді?

|Технология
Өзбекстандық жас кәсіпкер АҚШ нарығына арналған жобасына 380 мың доллар тартты

Өзбекстандық жас кәсіпкер АҚШ нарығына арналған жобасына 380 мың доллар тартты

Алғашқы табысқа жетуге небәрі 10 күн қажет болды: SAT емтиханына дайындықты жеңілдеткен 19 жастағы жастың қарапайым идеясы қалайша АҚШ нарығындағы табысты жобаға айналды?

|Технология
Трамп қазақстандық IT-мамандардың грин-карта алу мүмкіндігін кесті

Трамп қазақстандық IT-мамандардың грин-карта алу мүмкіндігін кесті

Студенттерден бастап IT-сеньорларға дейін қыспақта: АҚШ-тың жетекші университеттері мен алып компанияларындағы дүрбелең қазақстандықтардың жолын қалай кесті?

|Технология
Ғалымдар көзді тоқпен түзетудің революциялық әдісін тапты

Ғалымдар көзді тоқпен түзетудің революциялық әдісін тапты

Бүкіл процесс шамамен бір минутты алады және ешқандай кесуді немесе тін талшықтарын жоюды қажет етпейді. «Бұл әдіс кездейсоқ ашылды. Мен тірі тіндерді икемді материал ретінде зерттеп жүріп, бұл үрдісті байқап қалдым», — дейді хирург Брайан Вонг.

|Технология
Кремний алқабы мен Вашингтон: Жасанды интеллект тізгіні кімнің қолына өтеді?

Кремний алқабы мен Вашингтон: Жасанды интеллект тізгіні кімнің қолына өтеді?

Дональд Трамп жариялаған «Суперинтеллект күштері» жобасы — Вашингтонның жаһандық цифрлық үстемдігін сақтауға бағытталған жаңа доктринасы.

|Технология
LiveInternetZERO.kz