Жасанды жанар: Еуропада мақұлданған микрочип соқырлықты қалай жеңді?

Жанарынан айырылып, әлемнің жарығын көруден үмітін үзген жандар үшін бұл тарихи жаңалық болмақ. Еуроодақ пен Ұлыбританияда зақымдалған көз торын алмастыратын инновациялық электронды имплантты қолдануға ресми рұқсат берілді. «Science Corp» компаниясы ойлап тапқан PRIMA деп аталатын бұл бірегей құрылғы «ақылды» көзілдірікпен байланыса отырып, тіпті қайтымсыз соқырлыққа шалдыққан адамдардың жанарын қайтарады. Қазірдің өзінде ол әлемнің отыз елінде сатылымға шығып үлгерді.

PRIMA импланты макулярлы дегенерацияның ең ауыр әрі қайтымсыз түрі саналатын географиялық атрофиядан зардап шегетін науқастардың орталық көру қабілетін қалпына келтіреді. Бұл дертке шалдыққан әлемдегі сегіз миллионға жуық адам көз алдындағыны көру, ұсақ бөлшектерді ажырату және кітап оқу мүмкіндігінен айырылған. Себебі, көздің макула аймағындағы жасушалар біртіндеп өліп, қайта тірілмейді. Қазіргі медицинада бұл дертті толық емдейтін тәсіл жоқ. Филадельфиядағы клиника профессоры Сунир Гаргтың айтуынша, АҚШ-та мақұлданған кейбір дәрілік инъекциялар аурудың асқынуын тежегенімен, жоғалған көру қабілетін қайтарып бере алмайды. Ал жаңа имплант дәл осы олқылықтың орнын толтырмақ.

Бұл технологияның жұмыс істеу механизмі ғылыми фантастиканы еске салады. Түйреуіштің басындай ғана кіп-кішкентай имплант көз торының астына орнатылады, ал науқас камерасы бар арнайы көзілдірік тағады. Камера айналадағы көріністі түсіріп, өңдейді де, оны көз ішіндегі микрочипке инфрақызыл сәуле арқылы жібереді. Бұл сәулелер көзге көрінбейтіндіктен, адамның сақталып қалған табиғи жанарына еш зиянын тигізбейді.

Құрылғының басты ерекшелігі – оған батареяның қажеті жоқ. Микрочиптер инфрақызыл жарықты электр импульстеріне айналдырып, көз торының сау қалған нейрондарын тікелей ынталандырады. Яғни, имплант көздің өліп қалған жасушаларын айналып өтіп, миға тікелей сигнал береді. «Science Corp» компаниясының стратегиялық мәселелер жөніндегі директоры Дариус Шахиданың айтуынша, көзілдірік күн батареясы секілді жарықтан тікелей электр қуатын өндіреді. Сондықтан науқастарға құрылғыны тоққа қосып қуаттаудың немесе өзімен бірге сыртқы қуат көзін алып жүрудің еш қажеті жоқ.

Жаңа құрылғының нәтижесі де таңғаларлық. Былтыр күзде жарияланған зерттеу қорытындысы бойынша, PRIMA имплантын қолданған пациенттердің сексен пайызында орталық көру қабілеті қайта оянып, жанары айтарлықтай жақсарған.