Ғалымдар ұялы телефонның ми қатерлі ісігіне еш қатысы жоқ екенін ресми түрде дәлелдеді

«Жастықтың астына телефон қойып ұйықтауға болмайды» деген сөздің жалған екені әшкереленді: 1994 жылдан бері жүргізілген 63 ғылыми зерттеу миллиондаған адамның басты үрейін қалай жоққа шығарды?

Алаш баласы|2026 ж. 19 шілде|2 мин оқу
Ғалымдар ұялы телефонның ми қатерлі ісігіне еш қатысы жоқ екенін ресми түрде дәлелдеді

Кейінгі жиырма жылда ұялы телефондар дендеп енгелі бері, оның радиациясына қатысты үрей де қоса өсті. Алайда, жақында жарияланған жаңа ғылыми зерттеу бұл қорқыныштың ешқандай негізі жоқ екенін дәлелдеп берді.

Электромагниттік толқындар айналамыздың барлық жерінде бар. Радио тыңдау, Wi-Fi желісіне қосылу, навигатормен жол табу немесе жақынымызға қоңырау шалу – осының бәрі сол толқындардың арқасында жүзеге асады. Смартфоннан бөлінетін радиация электромагниттік спектрдің ең әлсіз, яғни қуаты өте төмен және толқын ұзындығы ең ұзақ бөлігінде орналасқан. Дегенмен, рентген сәулелері сияқты жоғары қуатты радиацияның қатерлі ісік тудыратыны бұрыннан белгілі болғандықтан, халық арасында «радиотолқындар да қауіпті шығар» деген күдік сейілмей келді.

Төмен қуатты радиациядан қорқудың тамыры сонау Қырғи-қабақ соғысы жылдарында жатыр. Бұл үйде қысқа толқынды пештер мен теледидарлар жаппай қолданысқа ене бастаған кез еді. Кеңес Одағы Мәскеудегі АҚШ елшілігінің қызметкерлерін әдейі микротолқынды радиациямен «атқылады», соның салдарынан бір елші лейкемияға шалдықты деген сенсациялық қауесеттер қоғамды дүрліктірді. Осындай оқиғалар кез келген радиация атаулыға, тіпті оның қуаты өте төмен болса да, үреймен қарауға әкеп соқты.

2019 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) электромагниттік толқындардың денсаулыққа әсерін анықтау үшін 13 ауқымды шолу жасауға тапсырыс берген болатын. Жақында ғалымдар осы зерттеулердің ішіндегі ми обырына (рак) қатысты бөлігін қорытындылады.

Зерттеушілер 1994 жылдан 2022 жылға дейін жарияланған 63 түрлі ғылыми еңбекті жіті талдап, мынадай тұжырымға келді: ұялы телефонды пайдалану мен ми, бас немесе мойын ісіктерінің арасында ешқандай байланыс жоқ.

Ең қызығы, адамның телефонмен қаншалықты жиі сөйлесетіні немесе оны 10 жылдан астам уақыт бойы үздіксіз пайдаланғаны да бұл қауіпке еш әсер етпеген. Сонымен қатар, радио мен теледидар толқындарының балаларда лейкемия тудыратыны туралы тағы бір таралған миф те өз растауын таппады.

Зерттеу авторлары қарапайым әрі нақты дәлел келтірді: «Егер ұялы телефон радиациясы ми ісігінің қаупін арттырса, онда осы ауруға шалдыққандар саны да күрт өсер еді». Алайда, мысалы, Аустралияда ми обырының барлық түрі бойынша көрсеткіштер 1980 жылдардан бері, яғни ұялы телефондар жаппай қолданысқа енгенге дейінгі деңгейде бірқалыпты сақталып тұр.

Әрине, ғылым қандай да бір қауіптің 100% жоқ екенін кесіп айта алмайды. Бірақ қазіргі қолда бар ең сапалы деректер ұялы телефон мен қатерлі ісіктің арасында ешқандай байланыс жоқ екенін айқын көрсетіп отыр. Сондықтан, құрылғылардың қазіргі радиациялық шектеулері толықтай қауіпсіз деп сеніммен айтуға болады. Уайымдамай, телефоныңызды еркін қолдана беріңіз!

Бөлісу
TelegramWhatsAppFacebook

Пікірлер

Әзірге пікір жоқ. Алғашқы пікірді қалдырыңыз!

Соңғы жаңартылуы: 07.08.2026

Ұқсас мақалалар

Tesla-ның жүргізушісіз роботаксиі ғаламтор проблемасын қалай шешті?

Tesla-ның жүргізушісіз роботаксиі ғаламтор проблемасын қалай шешті?

Ғаламторсыз қалмайтын роботакси: Илон Маск рөлі мен педалі жоқ Cybercab көліктеріне Starlink орнатып, жолаушыларға 4K кино көруге жағдай жасады.

|Технология
Қытайлық дәрігер ChatGPT көмегімен 20 жыл бойы шешілмеген математикалық гипотезаны дәлелдеді

Қытайлық дәрігер ChatGPT көмегімен 20 жыл бойы шешілмеген математикалық гипотезаны дәлелдеді

Миды УДЗ-ға (УЗИ) түсіретін дәрігер жасанды интеллектінің көмегімен атақты Крузе гипотезасын дәлелдеп, бүкіл әлемді дүр сілкіндірді. Ең қызығы, бұл істе оған соңғы үлгідегі ChatGPT чат-боты қолғабыс еткен.

|Технология
Қазақстандық инженертiң стартапы $5,4 миллиардқа бағаланды

Қазақстандық инженертiң стартапы $5,4 миллиардқа бағаланды

Intel мен Goldman Sachs сияқты алыптар миллиондаған доллар инвестиция құйған жобаның артында қазақстандық маман тұр. Бүгінде 238 мемлекеттің тұрғындары қолданатын бұл платформа визуалды контент өндірісінде нағыз төңкеріс жасап жатыр. Қазақ ақылынан туған өнім жаһандық трендті қалай басқарып отыр және оның келесі қадамы қандай болмақ?

|Технология
YouTube-тың дәуірі аяқтала ма? Bilibili видеосервисі әлемдік нарыққа шықты

YouTube-тың дәуірі аяқтала ма? Bilibili видеосервисі әлемдік нарыққа шықты

Жүз миллиондаған қаралымы бар Bilibili халықаралық нарыққа есігін айқара ашып, әлемнің түкпір-түкпірінен комьюнити-менеджерлерді іздеп жатыр. Платформаның жаңа мүмкіндіктері қандай?

|Технология
VK Apple-ді сотқа берді: Ресейлік компания не талап етіп отыр?

VK Apple-ді сотқа берді: Ресейлік компания не талап етіп отыр?

Ресейлік IT-алыптың негізгі бағдарламалары мен Max мессенджері енді App Store мен Google Play дүкендерінде жоқ. Apple-дің бұл тосын қадамына жауап ретінде VK Мәскеу сотында шағым түсірді. Олардың басты талабы — жүйені қайтару ғана емес, бұғатталған хабарламалар (push) үшін де жауапқа тарту. Технологиялық алпауыттардың бұл текетіресі немен аяқталмақ?

|Технология
Триллион долларлық жарыс: Nvidia банктерді қалай көндірді?

Триллион долларлық жарыс: Nvidia банктерді қалай көндірді?

Технологиялық алыптардың қаржысы таусылып, тығырыққа тірелген шақта, Nvidia жарты триллион долларды қайдан тапты? Уолл-стрит алпауыттарын жай ғана темір саналатын чиптерді табысты электр станциясына теңеуге не мәжбүр етті? Алып корпорациялардың жасырын қаржылық айласы мен алдағы триллиондық шығындардың сыры ашылды. Толығырақ төменде...

|Технология
LiveInternetZERO.kz