Ғалымдар ұялы телефонның ми қатерлі ісігіне еш қатысы жоқ екенін ресми түрде дәлелдеді

«Жастықтың астына телефон қойып ұйықтауға болмайды» деген сөздің жалған екені әшкереленді: 1994 жылдан бері жүргізілген 63 ғылыми зерттеу миллиондаған адамның басты үрейін қалай жоққа шығарды?

Алаш баласы||2 мин оқу
Ғалымдар ұялы телефонның ми қатерлі ісігіне еш қатысы жоқ екенін ресми түрде дәлелдеді

Кейінгі жиырма жылда ұялы телефондар дендеп енгелі бері, оның радиациясына қатысты үрей де қоса өсті. Алайда, жақында жарияланған жаңа ғылыми зерттеу бұл қорқыныштың ешқандай негізі жоқ екенін дәлелдеп берді.

Электромагниттік толқындар айналамыздың барлық жерінде бар. Радио тыңдау, Wi-Fi желісіне қосылу, навигатормен жол табу немесе жақынымызға қоңырау шалу – осының бәрі сол толқындардың арқасында жүзеге асады. Смартфоннан бөлінетін радиация электромагниттік спектрдің ең әлсіз, яғни қуаты өте төмен және толқын ұзындығы ең ұзақ бөлігінде орналасқан. Дегенмен, рентген сәулелері сияқты жоғары қуатты радиацияның қатерлі ісік тудыратыны бұрыннан белгілі болғандықтан, халық арасында «радиотолқындар да қауіпті шығар» деген күдік сейілмей келді.

Төмен қуатты радиациядан қорқудың тамыры сонау Қырғи-қабақ соғысы жылдарында жатыр. Бұл үйде қысқа толқынды пештер мен теледидарлар жаппай қолданысқа ене бастаған кез еді. Кеңес Одағы Мәскеудегі АҚШ елшілігінің қызметкерлерін әдейі микротолқынды радиациямен «атқылады», соның салдарынан бір елші лейкемияға шалдықты деген сенсациялық қауесеттер қоғамды дүрліктірді. Осындай оқиғалар кез келген радиация атаулыға, тіпті оның қуаты өте төмен болса да, үреймен қарауға әкеп соқты.

2019 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) электромагниттік толқындардың денсаулыққа әсерін анықтау үшін 13 ауқымды шолу жасауға тапсырыс берген болатын. Жақында ғалымдар осы зерттеулердің ішіндегі ми обырына (рак) қатысты бөлігін қорытындылады.

Зерттеушілер 1994 жылдан 2022 жылға дейін жарияланған 63 түрлі ғылыми еңбекті жіті талдап, мынадай тұжырымға келді: ұялы телефонды пайдалану мен ми, бас немесе мойын ісіктерінің арасында ешқандай байланыс жоқ.

Ең қызығы, адамның телефонмен қаншалықты жиі сөйлесетіні немесе оны 10 жылдан астам уақыт бойы үздіксіз пайдаланғаны да бұл қауіпке еш әсер етпеген. Сонымен қатар, радио мен теледидар толқындарының балаларда лейкемия тудыратыны туралы тағы бір таралған миф те өз растауын таппады.

Зерттеу авторлары қарапайым әрі нақты дәлел келтірді: «Егер ұялы телефон радиациясы ми ісігінің қаупін арттырса, онда осы ауруға шалдыққандар саны да күрт өсер еді». Алайда, мысалы, Аустралияда ми обырының барлық түрі бойынша көрсеткіштер 1980 жылдардан бері, яғни ұялы телефондар жаппай қолданысқа енгенге дейінгі деңгейде бірқалыпты сақталып тұр.

Әрине, ғылым қандай да бір қауіптің 100% жоқ екенін кесіп айта алмайды. Бірақ қазіргі қолда бар ең сапалы деректер ұялы телефон мен қатерлі ісіктің арасында ешқандай байланыс жоқ екенін айқын көрсетіп отыр. Сондықтан, құрылғылардың қазіргі радиациялық шектеулері толықтай қауіпсіз деп сеніммен айтуға болады. Уайымдамай, телефоныңызды еркін қолдана беріңіз!

Аударма
Мақаланы басқа тілде оқыңыз
Бөлісу
TelegramWhatsAppFacebook

Пікірлер

Әзірге пікір жоқ. Алғашқы пікірді қалдырыңыз!

Соңғы жаңартылуы: 2 қазан 2026, 17:22

Ұқсас мақалалар

Кремний алқабы мен Вашингтон: Жасанды интеллект тізгіні кімнің қолына өтеді?

Кремний алқабы мен Вашингтон: Жасанды интеллект тізгіні кімнің қолына өтеді?

Дональд Трамп жариялаған «Суперинтеллект күштері» жобасы — Вашингтонның жаһандық цифрлық үстемдігін сақтауға бағытталған жаңа доктринасы.

|Технология
Astana Hub Battle жеңімпаздары анықталды

Astana Hub Battle жеңімпаздары анықталды

Биыл жалпы көлемі 100 мың долларды құрайтын жүлде қорына Орталық Еуразия елдерінен 50 стартап таласты. Жеңімпаздар төрт номинация бойынша анықталды.

|Технология
Үш стартап Draper Founders Challenge қорытындысы бойынша Кремний алқабына жолдама алды

Үш стартап Draper Founders Challenge қорытындысы бойынша Кремний алқабына жолдама алды

Жеңімпаз атанған әр команданың бір өкілі Калифорния штатының Сан-Матео қаласындағы Draper University кампусында тұрады.

|Технология
Код жазудың жаңа дәуірі: Жасанды интеллекттің «тілін тапқан» мамандар жарты миллион теңге ұтып алды

Код жазудың жаңа дәуірі: Жасанды интеллекттің «тілін тапқан» мамандар жарты миллион теңге ұтып алды

Жүлде қоры 1 миллион теңгені құраған додада корпоративтік және жеке есеп қатар жүрді. Сонымен, жасанды интеллекттің құлағында ойнаған нағыз «алгобатырлар» кім болды?

|Технология
Кеңесші емес, нағыз жұмысшы: Компьютерді өздігінен басқаратын Violoop гаджеті шықты

Кеңесші емес, нағыз жұмысшы: Компьютерді өздігінен басқаратын Violoop гаджеті шықты

Оған нақты тапсырма берсеңіз болды, қалғанын өзі тындырады. Үнемі қосулы тұрады әрі қалай жұмыс істейтініңізді сырттай бақылап отырады. Хат жазу мәнеріңізді, құжат толтыру ретін жаттап алады.

|Технология
NVIDIA, Kraken және 25 мың қонақ: AI & Digital Bridge 2026 форумының екінші күні қалай өтті?

NVIDIA, Kraken және 25 мың қонақ: AI & Digital Bridge 2026 форумының екінші күні қалай өтті?

Форумның екінші күні жасанды интеллект экономикасы, технология мен капитал үшін жаһандық бәсекелестіктен бастап, мемлекетті цифрлық трансформациялау мен адами капиталды дамытуға дейінгі ең өзекті тақырыптарды қамтыды.

|Технология
LiveInternetZERO.kz