Еуропаның жаңа заңы: ChatGPT мен Claude енді көрінбейтін қолтаңба қалдыруға міндетті

Ғаламтордағы ақпараттың қайсысын адам, ал қайсысын жасанды интеллект (ЖИ) жазғанын ажырату күн өткен сайын қиындап барады. Алайда, "бұлыңғырлыққа" нүкте қойылатын уақыт жақын. Еуроодақтың Жасанды интеллект туралы заңының (AI Act) 50-бабы ресми түрде күшіне енді. Ендігі жерде Anthropic, OpenAI және Google сияқты технологиялық алыптар өздерінің нейрожелілері тудырған кез келген контентке "көрінбейтін сандық таңба" басуға міндетті.

Тамыз айының басында күшіне енген заң провайдерлерден нейрожелі жасап шығарған дүниенің барлығын арнайы машина оқи алатындай етіп таңбалауды талап етеді. Ережеге бағынбағандарға салынатын айыппұл да орасан – 15 миллион еуро немесе компанияның әлемдік табысының 3 пайызы. Осындай қатаң талаптан кейін Google, Microsoft, OpenAI, Anthropic сияқты 190-ға жуық ұйым арнайы кодекске қол қоюға мәжбүр болды.

Процестің қалай жүретінін жақында Anthropic компаниясы түсіндірді. Олардың Claude нейрожелісі мәтіннің ішіне көзбен көріп, қолмен ұстауға келмейтін сандық қолтаңбаны модель деңгейінде тоқитын болады. Сіз ол мәтінді көшіріп алсаңыз да, бірнеше сөзін өзгертсеңіз де немесе басқа чатқа апарып салсаңыз да, әлгі таңба жойылмайды. Ал суреттер мен файлдарға стандартқа сай арнайы метадеректер тіркеледі.

Ең қызығы сол – заң күшіне еніп, таңбалау басталғанымен, қарапайым қолданушылар ол белгіні өз бетінше тексере алмайды. Тіпті алыптардың өздерінде де ашық қолжетімді, мінсіз жұмыс істейтін мәтін детекторы әзірге жоқ.

OpenAI қазір тек сурет пен аудионы танитын құрал ұсынып отыр, ал мәтінді тексеруді "болашақтың еншісіне" қалдырды. Google өзінің SynthID технологиясын 2024 жылдан бері қолданып келе жатқанымен, оның детекторын тек таңдаулы БАҚ өкілдері мен зерттеушілерге ғана берген. Ал ғаламтордағы GPTZero сияқты түрлі "тексергіштер" мәтіннің ритміне, ұзын сызықтардың жиілігіне қарап сәуегейлік жасайды. Кейде олар ЖИ жазған мәтінді "адам жазды" деп қателесіп жатады.

Көпшілік "жасырын таңбаны" қандай да бір көрінбейтін символдар (бос орындар) деп ойлауы мүмкін. Бірақ Google өзінің технологиясында оның қалай жұмыс істейтінін көрсеткен. Таңба мәтінге белгілі бір сөздердің математикалық ықтималдықпен тізбектеліп келуі арқылы жасырылады. Сондықтан оны мәтіннен жай ғана "кесіп алып тастау" мүмкін емес.

Егер мәтінді нейрожеліге жаздыртып, оны адам толықтай өңдеп, заңдық немесе моральдық жауапкершілігін мойнына алса, оған ешқандай таңба қоюдың қажеті жоқ. Демек, Еуропаның бұл заңы адамдардың ЖИ қолдануын шектеу емес, қайта ғаламторды "сандық қоқыстан" (AI-slop) тазартуды көздейді.

Мәселен, Google үшін өте маңызды. Олардың іздеу жүйесі ақпараттық шу мен нағыз сигналды ажырата білуі керек. Reddit желісіндегі мыңдаған шынайы адамның пікірі – бұл сигнал, ал боттар жазған мыңдаған мағынасыз мәтін – жай ғана шу. Қазірдің өзінде X (бұрынғы Twitter) желісінде "ЖИ көмегімен жасалған" деген автоматты белгілер пайда болса, LinkedIn желісінде "ЖИ қоқысына ұқсайды" деген батырмалар қосыла бастады.

Қорыта айтқанда, жасанды интеллектінің "жабайы" дәуірі аяқталып, қатаң бақылау мен жауапкершілік заманы туып келеді. Енді машина жазған мәтінді өз атыңыздан жариялау бұрынғыдай оңай болмайды.