Депозитте – 26 трлн, қарызда – 1 трлн: Қазақстандықтардың қаржылық жағдайы қандай?

Несие қымбаттап, қарызкерлер көбейді

Алаш баласы||2 мин оқу
Депозитте – 26 трлн, қарызда – 1 трлн: Қазақстандықтардың қаржылық жағдайы қандай?
Сурет: ЖИ сурет

2026 жылдың көктеміндегі статистика халықтың қаржылық жағдайындағы қызықты қарама-қайшылықты көрсетті. Бір жағынан, азаматтардың банктегі депозиттері рекордтық деңгейге жетсе, екінші жағынан, мерзімі кешіктірілген несиелер мен микроқарыздар көлемі де алаңдатарлық деңгейде қалып отыр.

Қарыз қамыты: Несие қымбаттап, борышкерлер көбейді

2026 жылғы сәуірдегі жағдай бойынша, халыққа берілген банк несиелерінің жалпы көлемі бір айда 0,9%-ға өсіп, 25,3 трлн теңгеге жетті (жыл басынан бергі өсім – 2,1%).

Халықтың негізгі қарыз құрылымы мынадай:

  • Тұтынушылық несиелер: 17,0 трлн теңге (+0,8%).

  • Ипотекалық несиелер: 7,2 трлн теңге (+1,9%).

Несие алудың қымбаттағаны байқалады. Мәселен, халыққа берілетін несиелер бойынша орташа сыйақы мөлшерлемесі бір айда 20,9%-дан 21,2%-ға өскен. Бұған тікелей тұтынушылық несиелер мөлшерлемесінің 22,1%-дан 23,0%-ға дейін көтерілуі әсер етті.

Ең алаңдатарлық жайт – қайтарылмаған қарыздар көлемі. 1 мамырдағы мәлімет бойынша, 90 күннен астам мерзімі өткен несиелердің (NPL90+) жалпы көлемі 1,8 трлн теңгені құрады (бұл банк секторындағы барлық несиенің 4,1%-ы).

  • Халық: 1,2 трлн теңге қарызын 90 күннен артық төлей алмай жүр (барлық жеке несиенің 4,8%-ы).

  • Бизнес: 594 млрд теңге қарызын кешіктірген (3,3%).

Халықтың жинағы: Депозиттерге сенім артуда

Қарыздың өсуімен қатар, азаматтардың банктегі жинақтары да айтарлықтай көбейген. Сәуір айында елдегі депозит ұйымдарындағы салымдар 1,1%-ға өсіп, 47,1 трлн теңгені құрады.

Депозиттердің негізгі үлесі қарапайым халыққа тиесілі:

  • Жеке тұлғалардың депозиттері: 26,6 трлн теңге (+1,4%). Бұл заңды тұлғалардың көрсеткішіне қарағанда жылдамырақ өсіп жатыр.

  • Заңды тұлғалардың депозиттері: 20,5 трлн теңге (+0,7%).

Валюта таңдауында халықтың теңгеге деген сенімі арта түскен. Ұлттық валютадағы депозиттер 37,5 трлн теңгеге дейін ұлғайса, шетел валютасындағы салымдар керісінше 3,3%-ға қысқарып, 9,6 трлн теңгеге дейін төмендеді. Банктер жеке тұлғалардың депозиттері бойынша орта есеппен 14,8% сыйақы ұсынып отыр.

Микронесие нарығы: Қосымша 1,4 трлн теңге қарыз

Банктерден бөлек, халықтың мойнында микроқаржы ұйымдарынан (МҚҰ) алынған қомақты қарыз бар. Бірінші тоқсанда МҚҰ берген қарыздардың жалпы көлемі 1,4%-ға өсіп, 3,1 трлн теңгеге жетті.

Оның ішінде:

  • Бизнеске берілген қарыз – 1,7 трлн теңге (54,9%).

  • Халыққа берілген қарыз – 1,4 трлн теңге (45,1%).

Жалпы микроқаржы секторының міндеттемелері 2,3 трлн теңгеге дейін азайып, активтері 3,5 трлн теңгені құрады.

Түйін: Бұл статистика қоғамның қаржылық жағынан екіге бөлінгенін көрсетеді. Халықтың бір бөлігі жоғары пайыздық мөлшерлемелерді пайдаланып, 26,6 трлн теңге көлемінде қор жинап жатса, екінші бөлігі қымбат тұтынушылық несиелер мен микроқарыздардың шырмауында қалып, 1,2 трлн теңгелік мерзімі өткен қарызды өтей алмай қиналуда.

Дереккөз: «Нарық жаңалықтары» Telegram арнасы

Аударма
Мақаланы басқа тілде оқыңыз
Бөлісу
TelegramWhatsAppFacebook

Пікірлер

Әзірге пікір жоқ. Алғашқы пікірді қалдырыңыз!

Соңғы жаңартылуы: 12 қараша 2026, 14:14

Ұқсас мақалалар

Секунд ішінде сынған тағдырлар: Қазақстандағы жол қауіпсіздігі туралы деректі фильм жарық көрді

Секунд ішінде сынған тағдырлар: Қазақстандағы жол қауіпсіздігі туралы деректі фильм жарық көрді

Сіз күнде жүретін жол қаншалықты қауіпті? Неліктен Қазақстанда жыл сайын мыңдаған адам үйіне оралмайды? Жылдамдықты асырғандардың өмірі авариядан соң қалай өзгерді? Бұл сандардың артындағы шындықты естігенде төбе шашыңыз тік тұрады. Барлық шындық осы деректі фильмде: https://www.youtube.com/watch?v=RZd4L-K9VX0

|Қоғам
Тұңғыш кинолог қыз Ұлттық ұланда қалай қызмет етіп жүр?

Тұңғыш кинолог қыз Ұлттық ұланда қалай қызмет етіп жүр?

Көпшілік кинологияны тек ер адамдардың ісі деп санағанымен, қатардағы жауынгер Аружан Жүнісова стереотипті бұзды.

|Қоғам
2027 жылдан бастап қайырымдылық қорларының бірыңғай базасы іске қосылады

2027 жылдан бастап қайырымдылық қорларының бірыңғай базасы іске қосылады

Енді жеке шотқа ақша жинау заңсыз: Қазақстанда қайырымдылық қорларының жұмысын ашық ететін бірыңғай база құрылады

|Қоғам
Алматы облысында 800-ден астам көлік заңсыз тіркелген: 17 адам сотталды

Алматы облысында 800-ден астам көлік заңсыз тіркелген: 17 адам сотталды

Алматы облысында автокөліктерді заңсыз тіркеумен айналысқан ұйымдасқан қылмыстық топтың 17 мүшесіне сот үкімі шықты. Олар қылмысқа қатысу деңгейіне қарай 2 жылдан 11 жылға дейін бас бостандығынан айырылды.

|Қоғам
Құрылтайдың алғашқы сессиясы 28 тамызда өтеді

Құрылтайдың алғашқы сессиясы 28 тамызда өтеді

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бірінші шақырылымдағы Қазақстан Республикасы Құрылтайының бірінші сессиясын шақыру туралы Жарлыққа қол қойды. Сессия 28 тамызда Астанада өтеді.

|Қоғам
Қоршауларға есірткі сайттарының жарнамасын жазған тұрғын 3,5 жылға сотталды

Қоршауларға есірткі сайттарының жарнамасын жазған тұрғын 3,5 жылға сотталды

Жетісу облысының тұрғыны есірткі таратуға қатысты тыйым салынған интернет-ресурстардың сілтемелерін граффити түрінде жазғаны үшін 3 жыл 6 айға бас бостандығынан айырылды.

|Қоғам
LiveInternetZERO.kz