Ашық AI және құлдыраған табыс: Meta білегін түріп отыр

Meta компаниясы ашық салмақты (open-weight) модельдерге қайта назар аудара бастады. Техноалып қарапайым Mac немесе бір ғана бейнекартасы бар дербес компьютерде еркін жұмыс істей беретін Muse Glimmer моделін таныстырды. Таяу апталарда бұдан да қуатты Muse Spark 1.2 нұсқасын көпшілік назарына ұсыну жоспарланып отыр.

Дегенмен, мәселенің ең қызығы мүлдем басқада.

Meta басшысы Марк Цукерберг өзінің жаңа манифесінде аса қуатты жасанды интеллектінің басты қаупі — машиналардың адам бақылауынан шығып кетуінде емес екенін айтты. Оның пікірінше, ең үлкен қауіп — озық технологияның санаулы компаниялардың немесе бір ғана мемлекеттің қолында монополияға айналуы. Цукербергтің логикасына сүйенсек, алпауыт AI-зертханаларға ғана тәуелді болғанша, қуатты модельдерді барынша көп адамға ашық ету әлдеқайда қауіпсіз.

Мұндай философияның артында қыруар қаржы жатыр. Тек 2026 жылдың өзінде Meta жасанды интеллект инфрақұрылымына 145 миллиард доллар жұмсауы мүмкін. Қазірдің өзінде компания дата-орталықтар желісін кеңейтіп жатыр. Алайда АҚШ-та мұндай алып нысандардың құрылысына жергілікті тұрғындар үзілді-кесілді қарсылық білдіруде.

Сол себепті Meta 1 миллиард доллар көлемінде «Future Is for Everyone» (Болашақ баршаға ортақ) қорын құрып жатыр. Қаржы компания жаңа дата-орталықтар салып жатқан аймақтарға бағытталады: мектептер, қоғамдық қызметтер, энергетика, сумен қамту және басқа да жергілікті жобалар қаржыландырылмақ.

Осы тұста қызық парадокс туындайды: Цукерберг жасанды интеллектіні баршаға тегін таратқысы келеді, ал Meta сол технологияның жұмыс істеуі үшін міндетті саналатын инфрақұрылымға ондаған миллиард доллар төгіп жатыр.

Инвесторлар мұндай орасан зор шығынның қашан өзін ақтайтынына алаңдаулы. Себебі екінші тоқсанда Meta-ның еркін ақша айналымы бірден 91%-ға құлдырап, небәрі 784 миллион долларды құрады.

Шын мәнінде, Meta дербес жасанды интеллект жаңа ауқымды бизнеске айналады деп үлкен тәуекелге барып отыр. Енді компания осы тәуекел үшін тігілген 145 миллиард доллардың желге ұшпағанын дәлелдеуі тиіс.