0% жасанды интеллект: Университеттердің абсурдқа толы жаңа талабы

Жоғары оқу орындары жасанды интеллектке қарсы күресеміз деп, ақыры студенттерді жаппай сүріндіріп жатыр. Соңғы жаңартулардан кейін антиплагиат бағдарламалары кәдімгі дипломдық жұмыстарды робот жазған деп тауып, бәрін нейрожеліге теліп қоятын болған. Бұл туралы ITkodDV арнасы жазды. Жүйенің талабы күшейгені сонша, тіпті студенттің жеке тәжірибесіне сүйеніп жазған мәтіндерінің өзі бағдарламаның көзіне «жасанды» болып көрінеді екен. Ал университеттер болса, «мәтінде нейрожелінің ізі 0% болуы тиіс» деп қасарысып отыр.

Нәтижесінде нағыз трагедия аралас комедия басталды. Мәселен, журналистика факультетінің бір студенті өзі жазған мәтінді тексеруден өткізсе, «мұның 34 пайызын нейрожелі жазған» деген үкім шыққан. Ақыры, антиплагиаттың көңілінен шығу үшін ол байғұс әп-әдемі мәтінін бұзып, сөйлемдерін барынша жұтаңдатып, ең қарапайым деңгейге дейін түсіріп қайта жазуға мәжбүр болған. Ал тағы бір түлек 90 беттік дипломын жүйеден өткіземін деп дәл 13 рет қайта өңдепті.

Неге бұлай дейсіз ғой? Өйткені ChatGPT сияқты нейрожелілер кезінде өте сауатты, академиялық мәтіндер негізінде «білім алған». Тиісінше, егер студенттің сөз саптауы тым әдемі, грамматикасы мінсіз болса, антиплагиат детекторы оны бірден «мұны адам баласы бұлай қатесіз жазуы мүмкін емес, бұл сөзсіз роботтың ісі» деп күдіктенеді.

Сондықтан қазір антиплагиатты алдаудың бір-ақ жолы қалды: сауатты жазудың түкке де қажеті жоқ! Тексеруден сүрінбей өтем десеңіз, сөйлемдеріңізді шұбалаңқы қылмай, тіліңізді барынша кедейлеп, тіпті әдейі бір-екі стилистикалық қате қосып, олақ етіп жазғаныңыз абзал. Сонда ғана «ақылды» бағдарлама оны адамның туындысы деп мойындайды. Қазір студенттер бұл абсурд ережені қайта қарауды талап етіп жатыр. Әйтпесе диплом жазу ғылыми ізденіс емес, «темір детекторға қандай сөз ұнайды екен» деп бас қатыратын мағынасыз лотереяға айналып кетті.