Екі мың жыл бұрынғы маркетплейс: Маңғыстауда табылған ежелгі сауда орталығы

Осыдан екі мың жыл бұрын Маңғыстаудағы логистика қазіргі жаһандық корпорациялардың жүйесінен еш кем жұмыс істемегенге ұқсайды. Біз қатал өлкені тек мұнай мұнаралары мен шаңды желмен байланыстырып үйренген тұста, тарихтың қалың қатпарынан ежелгі Қарақабақ қалашығы табылып жатыр. Қазақ даласының тарихын тек мал соңында жүрген көшпелі өмірмен байланыстыратындарға бұл жаңалық қызық болғалы тұр. Өйткені аумақ кезінде нағыз өркениет қайнаған, халықаралық деңгейдегі ірі логистикалық хаб болған. Тіпті, ғалымдардың айтуынша, бұл шаһар ІІ ғасырда өмір сүрген атақты римдік ғалым Клавдий Птолемейдің картасында «Аспабота» деген атпен тайға таңба басқандай көрсетілген екен. Көз алдыңызға елестетіңізші: үйреншікті қуаң даланың орнында халықаралық сауда жүріп жатқан, Рим, Қытай, Парсы және Византияның тиындары сыңғырлап, импорттық тауарларға мөр басылған шулы портты қала тұрған.

Бұл оқиғаның ең қызық тұсы – бүгінде теңіз кейін шегініп, шөлге айналған жерден дамыған порт пен теңіз саудасының ізі табылуында. Қарақабақ Маңғыстаудың кезінде жай ғана транзиттік жол шеті емес, Каспий маңы мемлекеттерінің саяси және экономикалық байланыстарын реттеп отырған Ұлы Жібек жолының «премиум» санаттағы қиылысы болғанын дәлелдейді. Антикалық көпестер маршрутты дәл осы жерден тартқанына қарағанда, тиімді инвестиция мен логистиканың не екенін біздің замандастарымыздан кем білмеген сияқты. Енді жергілікті билік осы бұрынғы даңқтан шабыттанып, үйінділерді ашық аспан астындағы мұражайға айналдырып, ғылыми-археологиялық база мен арнайы экскурсиялық бағыттар ашуды жоспарлап отыр. Егер бұл тарихи сенсация жайлы толығырақ білгіңіз келсе, Kazinform порталындағы мына мақалаға көз жүгіртіп шығуға болады.

Тек заманауи туристік инфрақұрылым мен сервис осыдан екі мыңжылдық бұрын римдіктер мен қытайлықтар орнатып кеткен сауда және қызмет көрсету стандартының деңгейіне жете алса игі. Өйткені ашық аспан астында музей жасаймыз деп жар салу – істің жартысы ғана. Ең бастысы, жаңа бағыттар ол жерге тек даланың құрғақ желін емес, тарихтың нағыз бағасын білетін саяхатшыларды алып келсе болғаны.